تشريح المسائل * سومين دليل از ادلّه حجيّت خبر واحد چيست ؟ اجماع است اعم از قولى و فعلى . * مراد از عبارت ( فتقريره من وجوه . . . ) ناظر به چه مطلبى است ؟ شش بيان مختلف از جانب علماء اصول و فقه است از اجماع در رابطهء با حجيّت خبر واحد كه هر بيانى خود ناظر به يك جهت و جنبهء خاصّ است . * هدف در بيان اوّل ( احدها ) چيست ؟ ادعاى اجماع است در مقابل سيد و پيروانش ، چرا كه آنها طرفدار سلب كلّى بوده و شيخ و پيروان او طرفدار ايجاب جزئى . * اجماع در مقابل سيد و اتباعش بر چند گونه است ؟ بر دو گونه است : 1 - اجماع محصّل 2 - اجماع منقول به خبر متواتر . * مراد از عبارت ( تتبّع اقوال العلماء من زماننا الى . . . ) چيست ؟ همان اجماع محصّل است در حجيّت خبر واحد ، در مقابل سيّد بدين معنا كه : اگر كسى به تفحّص و تدبّر در فتاواى فقهاء بپردازد به اين نتيجه مىرسد كه از زمان شيخ مفيد و شيخ طوسى و ساير علماى بزرگ شيعه تا به امروز ، پيوسته به خبر واحد مجرّد ( مشروط به شرائطى ) عمل مىشده و مىشود و اين اجماع به قدرى قوى است كه هر انسان متعارفى از اين اجماع يا حدس به قول معصوم ( يعنى حكم واقعى ) و يا حدس به يك دليل معتبر ظنّى ( يعنى حكم ظاهرى ) پيدا مىكند و لذا چنين اجماعى ارزشمند است . * پس مراد از عبارت ( و لا يعتنى بخلاف السيّد و . . . ) چيست ؟ اين است كه مخالفت سيد مرتضى و اتباع او ، ضررى به اين اجماع نمىرساند ، چرا كه : اوّلا : آنها معلوم النسب هستند و بر مبناى آنها ، مخالفت افراد معلوم النسب ضرر ندارد . ثانيا : مخالفت آنها به دليل اشتباهى بوده كه بر ايشان رخ داده است و آن اين است كه : آنها ديده‌اند كه در مناظرهء بزرگان شيعه و اهل تسنّن ، سنّىها در مقام استشهاد به روايات ضعيف تمسّك مىكرده‌اند و حال آنكه فقهاء شيعه چون در شرايط تقيّه بوده‌اند ، نمىتوانسته‌اند صراحتا اعلام كنند كه راوى اين حديث يا احاديث ضعيف ديگر فاسق‌اند و لذا به بهانهء اينكه ، اين خبر واحد است آن را ردّ مىكردند و مىگفتند ما به آن عمل نمىكنيم .